Kategori: Makaleler

59.6 Geçer Not mu? Bir Sayının Ardındaki Felsefi Sorgulama Bir Notun Değeri Nerede Başlar, Nerede Biter? Bir sınav sonucunun ekranında beliren “59.6” rakamı, yalnızca birkaç basamaklı matematiksel bir ifade midir? Yoksa içinde emek, beklenti, kaygı, başarı arzusu ve insanın kendini değerlendirme biçimi gibi daha derin anlamlar taşıyan bir sembol müdür? Bir öğrencinin, bir araştırmacının ya da herhangi bir öğrenme sürecindeki insanın karşısına çıkan bu sayı bazen büyük bir rahatlama, bazen de buruk bir his oluşturabilir. Çünkü “geçmek” kelimesi yalnızca akademik bir sınırı aşmayı değil, aynı zamanda kişinin kendi yeterliliği hakkında bir yargıyla karşılaşmasını ifade eder. Peki 59.6 gerçekten geçer bir…

Sevgili Ayip takipçileri, bugünkü yazımızda “Akreditif mektubu nedir” konusuna odaklanıyoruz. Akreditif Mektubu Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Akreditif Mektubu Nedir? Ekonomik Güvenin Ötesindeki Anlamı Akreditif mektubu nedir? sorusu genellikle dış ticaret yapan şirketlerin, bankacılık işlemlerinin veya uluslararası ödeme yöntemlerinin konusu gibi görünür. Ancak ekonomik araçlar yalnızca rakamlardan, sözleşmelerden ve finansal kurallardan ibaret değildir. Bir ekonomik sistemin nasıl işlediği; kimlerin bu sisteme erişebildiği, kimlerin karar mekanizmalarında yer aldığı ve hangi grupların fırsatlardan yararlanabildiğiyle doğrudan bağlantılıdır. Akreditif mektubu, uluslararası ticarette alıcı ve satıcı arasındaki güven sorununu çözmek amacıyla kullanılan bir ödeme yöntemidir. Bir banka, belirli şartların yerine…

Uzaklaştırma alırsam sicile işler mi? İstanbul’da yaşayan biri olarak bazı konular var ki sadece hukuk kitaplarında kalmıyor; metroda, işyerinde, sokakta, hatta sıradan bir market kuyruğunda bile karşına çıkıyor. “Uzaklaştırma alırsam sicile işler mi?” sorusu da bunlardan biri. İlk duyduğunda teknik bir hukuk sorusu gibi duruyor ama biraz derinleşince işin içinde toplumsal cinsiyet, güç ilişkileri, sosyal adalet ve hatta gündelik güvenlik hissi var. Son yıllarda özellikle kadınlar, LGBTİ+ bireyler ve şiddete ya da ısrarlı takibe maruz kalan kişiler bu konuyla daha sık karşılaşıyor. Ama aynı zamanda yanlış bilgi de çok yaygın. Bu yazıda hem hukuki çerçeveyi hem de İstanbul’da sokakta gözlemlediğim…

Dansöz Hangi Ülkenin? İnsan Zihninin, Kültürün ve Kimlik Algısının Psikolojik Merceğinden Bir İnceleme Bir dans hareketini izlediğimde çoğu zaman yalnızca bedenin ritme uyumunu görmem. Beni asıl düşündüren şey, insanların gördükleri bir hareketin arkasında nasıl anlamlar oluşturduğu, neden bazı kültürel sembollere hayranlıkla yaklaşırken bazılarına önyargıyla bakabildiğidir. Bir dansçı sahnede birkaç dakika içinde yalnızca müzikle değil; tarih, toplum, kimlik ve insan psikolojisiyle de iletişim kurar. “Dansöz hangi ülkenin?” sorusu ilk bakışta basit bir coğrafya sorusu gibi görünür. Ancak bu sorunun altında aslında daha karmaşık bilişsel süreçler vardır. İnsan zihni dünyayı kategorilere ayırmayı sever. Bir nesneye, kişiye veya kültürel ürüne bir ülke adı…

5 Ayaklı Hayvan Nedir? Soruyla Başlayan Öğrenme Yolculuğu Ayip ekibinden yeni bir içerik: Bugün odağımız 5 ayaklı hayvan nedir. Öğrenme çoğu zaman doğru cevabı bulmakla değil, doğru soruyu sormakla başlar. Çocukların dünyasında basit görünen bir soru, yetişkinlerin gözünde büyük bir düşünme kapısı açabilir. “5 ayaklı hayvan nedir?” sorusu da ilk bakışta yalnızca bir bilmece gibi görünse de aslında merak duygusunu, araştırma becerisini ve kavramsal düşünmeyi harekete geçiren güçlü bir öğrenme aracıdır. Eğitimde bazen en değerli anlar, öğrencinin bilmediği bir bilgiyi öğrenmesinden çok, bilmediğini fark ettiği anlardır. Bir çocuğun “Gerçekten beş ayağı olan bir hayvan var mı?” diye düşünmesi; gözlem yapmasına,…

Svap Örneği Ne Demek? Bir Kavramın Etik, Epistemolojik ve Ontolojik Yolculuğu Giriş: Bir Değişim Gerçekten Sadece Bir Değişim midir? Ayip sayfasında yeni bir konuya geçiyoruz: Bugün gündemimiz Svap örneği ne demek. Bir nesnenin, bir düşüncenin ya da bir değerin başka bir şeyle değiştirilmesi sırasında aslında ne değişir? Elimizde tuttuğumuz şey aynı kalırken ona verdiğimiz anlam mı dönüşür, yoksa anlamın kendisi de değişimin bir parçası mıdır? Bir gün bir kişinin kullandığı bir eşyayı başka biriyle değiştirdiğini düşünelim. Ortada yalnızca iki nesnenin yer değiştirmesi mi vardır, yoksa hafıza, kimlik, değer ve bilgi gibi daha derin kavramlar da bu hareketin içine dahil olur…

Gümüş 999.9 Ne Anlama Gelir? Saflık, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerinden Siyasal Bir Analiz Bir metalin üzerindeki küçük bir rakam bazen yalnızca teknik bir bilgi gibi görünür; ancak o rakam, insanların güven, değer ve düzen arayışlarının da bir yansımasıdır. Gümüş 999.9 ifadesi, ilk bakışta bir saflık oranını anlatır: Bin birim gümüş içinde 999,9 biriminin saf gümüş olduğunu gösterir. Fakat değer dediğimiz şey yalnızca kimyasal ölçülerle belirlenmez. Toplumlar tarih boyunca hangi nesnelerin değerli olduğuna, kimin güvenilir olduğuna ve hangi kurumların kabul göreceğine dair siyasi mücadeleler yürütmüştür. Bir metalin üzerinde yer alan damga ile bir devletin para politikası, bir kurumun itibarı veya…

Bir Şirket Neden Batar? Güç, Kurumlar ve Siyasal Düzen Üzerinden Bir Analiz Bir şirketin çöküşüne yalnızca bilanço tabloları, yanlış yatırımlar ya da kötü yönetim kararları üzerinden bakmak, toplumsal düzenin nasıl işlediğini anlamak için çoğu zaman yetersiz kalır. Her ekonomik yapı, içinde bulunduğu siyasal ortamın, kurumsal ilişkilerin ve güç dengelerinin bir ürünüdür. Bir şirketin yükselişi veya batışı yalnızca yöneticilerin zekâsı ya da hatalarıyla açıklanabilir mi? Yoksa şirketler de devletler, kurumlar ve topluluklar gibi belirli bir düzenin içinde var olan siyasal aktörler midir? Güç ilişkilerini, kurumların işleyişini ve toplumların karar alma biçimlerini düşündüğümüzde şirketlerin kaderinin de siyasal süreçlerden bağımsız olmadığını görürüz. Ekonomi…

Bugün 13 yaşındaki bir çocuk günde kaç saat telefona bakabilir hakkında bilinmesi gerekenleri Ayip yaklaşımıyla ele alıyoruz. 13 Yaşındaki Bir Çocuk Günde Kaç Saat Telefona Bakabilir? Antropolojik Bir Bakışla Dijital Çocuklukları Anlamak Dünyanın farklı köşelerinde çocukların büyüme biçimlerini, aile ilişkilerini ve gündelik hayatlarını gözlemlemek her zaman insanın karşısına şaşırtıcı sorular çıkarır. Bir köy meydanında oyun oynayan çocuklarla, büyük bir şehrin apartmanında ekran başında vakit geçiren çocuklar arasında sandığımızdan çok daha fazla ortak nokta olabilir. Her ikisi de dünyayı keşfeder, arkadaşlık kurar, kendilerine ait semboller üretir ve ait oldukları topluluk içinde bir yer edinmeye çalışırlar. Bugün birçok ailenin zihnini meşgul eden…

Aşağıdaki metin, talep edilen tarihsel perspektifle hazırlanmış blog yazısıdır. Düzenle Aile Teorisi Kime Aittir? Tarihsel Bir Perspektiften Ailenin Değişen Anlamı Geçmişin izlerini dikkatle okumak, yalnızca eski toplumları anlamamızı değil, bugün içinde yaşadığımız ilişkileri ve değerleri de daha derin bir gözle değerlendirmemizi sağlar. Aile, insanlık tarihinin en eski kurumlarından biri olsa da onun nasıl oluştuğu, nasıl değiştiği ve toplumdaki yerinin ne olduğu sorusu yüzyıllardır tarihçilerin, sosyologların, antropologların ve düşünürlerin ilgisini çekmiştir. Bu nedenle “Aile teorisi kime aittir?” sorusuna tek bir isimle cevap vermek mümkün değildir; çünkü aile teorisi, farklı dönemlerde farklı bilim insanlarının katkılarıyla gelişmiş çok katmanlı bir düşünce alanıdır. Aile…